ระยะการเกิด Distal Extrahepatic Cholangiocarcinoma

ระยะของโรคมะเร็งท่อน้ำดีนอกตับ ส่วนที่ไกลจากตับ (Distal Extrahepatic Cholangiocarcinoma)

โรคมะเร็งท่อน้ำดีนอกตับส่วนที่ไกลจากตับ (Distal cholangiocarcinomas) คือมะเร็งท่อน้ำดีที่เกิดบริเวณนอกตับ ในส่วนท่อน้ำดีตอนปลายที่อยู่ใกล้กับลำไส้เล็ก เนื่องจากท่อน้ำดีส่วนนี้อยู่ภายนอกตับ มะเร็งท่อน้ำดีที่เกิดในส่วนนี้จึงถูกจัดอยู่ในกลุ่มเดียวกันกับมะเร็งท่อน้ำดีส่วนที่ออกจากตับ (perihilar bile duct cancer) แล้วเรียกว่า มะเร็งท่อน้ำดีที่อยู่นอกตับ (extrahepaticcholangiocarcinoma)  

การแบ่งระยะของโรคมะเร็งท่อน้ำดีนอกตับส่วนที่ไกลจากตับ ในระบบ  T:

TX

ไม่สามารถบอกว่าเป็นมะเร็งได้  เนื่องจากการเกิดยังไม่สมบูรณ์

T0

ยังไม่พบร่องรอยของการเกิดมะเร็ง

Tis

เซลล์มะเร็งยังอยู่ในชั้นเยื่อเมือกของท่อน้ำดี และยังไม่มีการเจริญลงไปในชั้นที่ลึกกว่าของท่อน้ำดี ระยะนี้เรียกว่า intramucosal carcinoma ซึ่งแต่ก่อนเรียกว่า carcinoma in situ

T1

มะเร็งมีการเจริญไปยังชั้นลึกของผนังท่อน้ำดี แต่ยังคงมีขอบเขตอยู่ในท่อน้ำดี

T2

มะเร็งเจริญผ่านท่อน้ำดีและแพร่กระจายไปยังส่วนใกล้เคียง

T3

มะเร็งมีการเจริญและแพร่กระจายไปยังอวัยวะใกล้เคียง เช่น ตับ, ถุงน้ำดี, ตับอ่อน, หรือลำไส้เล็กตอนต้น แต่ยังไม่มีการแพร่กระจายไปที่หลอดเลือดใหญ่ที่ไปเลี้ยงกระเพาะอาหารและลำไส้เล็ก The cancer has grown into nearby structures such as the liver, gallbladder, pancreas, or duodenum ( celiac artery และ superior mesenteric artery)

T4

มะเร็งมีการเจริญและแพร่กระจายไปยังด้านใดด้านหนึ่งหรือทั้งสองด้านของหลอดเลือดใหญ่ที่ไปเลี้ยงกระเพาะอาหารและลำไส้เล็ก ( celiac artery และ superior mesenteric artery)

 

การแบ่งระยะของโรคมะเร็งท่อน้ำดีนอกตับส่วนที่ไกลจากตับ ในระบบ N:

NX

ไม่พบต่อมน้ำเหลืองบริเวณใกล้เคียง

N0

มะเร็งยังไม่ลุกลามไปสู่ต่อมน้ำเหลืองข้างเคียง

N1

มะเร็งแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลือง

 

การแบ่งระยะของโรคมะเร็งท่อน้ำดีนอกตับส่วนที่ไกลจากตับ ในระบบ M:

M0

มะเร็งยังไม่แพร่กระจายไปที่เนื้อเยื่อหรืออวัยวะที่อยู่ห่างจากท่อน้ำดี

M1

มะเร็งยังแพร่กระจายไปที่เนื้อเยื่อหรืออวัยวะที่อยู่ห่างจากท่อน้ำดี

 

การรวมกลุ่มระยะของโรค (Stage Grouping):
เมื่อผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยแบ่งระยะของโรคตามประเภท T, N และ M แล้ว ข้อมูลดังกล่าวนี้จะถูกนำมารวมกลุ่มเข้าด้วยกัน เรียกว่า stage grouping ซึ่งจะแบ่งระยะของโรคตั้งแต่ 0 ถึง IV

Stage 0

(Tis, N0, M0): มะเร็งมีการเจริญเฉพาะบริเวณเนื้อเยื่อชั้นในของท่อน้ำดี (Tis) และไม่มีการแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลือง (N0) และบริเวณอื่นๆ (M0)

Stage I สามารถแบ่งย่อยได้อีก 2 กลุ่ม ดังนี้:

Stage I

Stage I สามารถแบ่งย่อยได้อีก 2 กลุ่ม ดังนี้:

  • Stage IA (T1, N0, M0): มะเร็งเจริญเข้าไปยังชั้นลึกของผนังท่อน้ำดี แต่ยังไม่ออกมานอกท่อน้ำดี (T1) และยังไม่แพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียง (N0) หรืออวัยวะอื่นๆ (M0) 
  • Stage IB (T2, N0, M0): มะเร็งเจริญผ่านผนังท่อน้ำดี แต่ยังไม่ลุกล้ำไปยังอวัยวะหรือเนื้อเยื่อใกล้เคียง (T2) และยังไม่แพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียง (N0) หรืออวัยวะใกล้เคียง (M0)

 Stage II

Stage 2 is split into 2 groups:

  • Stage IIA (T3, N0, M0): มะเร็งมีการเจริญไปที่อวัยวะใกล้เคียง เช่น ตับ, ถุงน้ำดี, ตับอ่อน หรือ ลำไส้เล็กตอนต้น แต่ยังไม่มีการเจริญไปยังหลอดเลือดใหญ่ที่ไปเลี้ยงกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กตอนต้น (T3) แต่ยังไม่แพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลือง (N0) หรืออวัยวะอื่นๆ (M0)

  • Stage IIB (T1 to T3, N1, M0): มะเร็งอาจจะแพร่กระจายหรือยังไม่แพร่กระจายจากท่อน้ำดีไปยังอวัยวะใกล้เคียง (T1-T3) มีการแพร่กระจายไปที่ต่อน้ำเหลือง (N1) แต่ยังไม่แพร่กระจายไปอวัยวะอื่นๆ (M0) 

 Stage III

(T4, any N, M0): มะเร็งแพร่กระจายไปด้านใดด้านหนึ่งหรือทั้งสองด้านของหลอดเลือดใหญ่ที่ไปเลี้ยงกระเพาะอาหารและลำไส้เล็ก (celiac artery และ the superior mesenteric artery)(T4) มะเร็งอาจจะมีการแพร่กระจาย (N1) หรือไม่มีการแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลือง(N0) แต่ยงไม่แพร่กระจายไปที่อวัยวะอื่นๆ (M0)

Stage IV

(Any T, any N, M1): มะเร็งแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นๆ (M1)

 




แหล่งข้อมูลอ้างอิง:

http://www.cancer.org/acs/groups/cid/documents/webcontent/003084-pdf.pdf
 - American Joint Committee on Cancer. AJCC Cancer Staging Manual. 7th ed. New York, NY: Springer; 2010: 201-205; 219-230

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3331791/
 84. Nagino M. Perihilar cholangiocarcinoma: a much needed but imperfect new staging system. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2010;8:252–253.
 87. 84. Blechacz BR, Sanchez W, Gores GJ. A conceptual proposal for staging ductal cholangiocarcinoma. Curr Opin Gastroenterol. 2009;25:238–239.

http://ammf.org.uk/staging-intrahepatic-cholangiocarcinoma/
http://cholangiocarcinoma.org/the-disease/staging/
http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/bile-duct-cancer/bile-duct-cancer-treatment/bile-duct-cancer-stages/staging-bile-duct-cancer

 Print