ระยะการเกิด Intrahepatic Cholangiocarcinoma

ระยะของโรคมะเร็งท่อน้ำดีภายในตับ

มะเร็งท่อน้ำดีชนิดนี้เกิดขึ้นที่บริเวณแขนงท่อน้ำดีขนาดเล็กที่อยู่ภายในตับ ซึ่งบางครั้งทำให้เกิดกับเป็นมะเร็งตับ และมีแนวทางในการรักษาเหมือนกัน

การแบ่งระยะของโรคแบบ T :

TX

ไม่สามารถบอกว่าเป็นมะเร็งได้  เนื่องจากการเกิดยังไม่สมบูรณ์

T0

ยังไม่มีลักษณะเริ่มแรกของมะเร็ง

Tis

เซลล์มะเร็งยังอยู่ในชั้นเยื่อเมือกของท่อน้ำดี และยังไม่มีการเจริญลงไปในชั้นที่ลึกกว่าของท่อน้ำดี ระยะนี้เรียกว่า intramucosal carcinoma

T1

มีก้อนมะเร็งเจริญในชั้นที่ลึกลงไปของผนังท่อน้ำดี แต่ยังอยู่แค่ในท่อน้ำดี ยังไม่มีการเจริญไปที่หลอดเลือด

T2

ระยะ T2 สามารถแบ่งย่อยเป็นอีก 2 กลุ่ม:

  • T2a: มีก้อนมะเร็งเจริญผ่านผนังท่อน้ำดีและเข้าสู่หลอดเลือด

  • T2b: ก้อนมะเร็งตั้งแต่สองหรือมากกว่า เจริญหรือไม่เจริญเข้าไปในหลอดเลือด

T3

มะเร็งมีการแพร่กระจายสู่อวัยวะใกล้เคียง เช่น ลำไส้เล็ก กระเพาะอาหาร ท่อน้ำดีใหญ่  กระบังลม และต่อมน้ำเหลืองรอบๆหลอดเลือดดำในตับ

T4

มะเร็งแพร่กระจายไปตามท่อน้ำดีทั่วทั้งตับ


การแบ่งระยะแบบ N :

NX

ไม่พบต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียง

N0

มะเร็งยังไม่แพร่กระจายสู่ต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียง

N1

มะเร็งมีการแพร่กระจายสู่ต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียง


การแบ่งระยะแบบ M:

M0

มะเร็งยังไม่แพร่กระจายสู่เนื้อเยื่อหรืออวัยวะที่อยู่ไกลจากท่อน้ำดี

M1

มะเร็งมีการแพร่กระจายสู่เนื้อเยื่อและอวัยวะอื่นๆที่อยู่ไกลท่อน้ำดี


การรวมกลุ่มระยะของโรค (stage grouping):
เมื่อผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยแบ่งระยะของโรคตามประเภท T, N และ M แล้ว ข้อมูลดังกล่าวนี้จะถูกนำมารวมกลุ่มเข้าด้วยกัน เรียกว่า stage grouping ซึ่งจะแบ่งระยะของโรคตั้งแต่ 0 ถึง IV

 

Stage 0

(Tis, N0, M0): มะเร็งมีการเจริญเฉพาะบริเวณเนื้อเยื่อชั้นในของท่อน้ำดี (Tis) และไม่มีการแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลือง(N0) และบริเวณอื่นๆ(M0)

Stage I

(T1, N0, M0): มีมะเร็งก้อนเดี่ยวเกิดขึ้นที่ชั้นลึกของผนังท่อน้ำดี (T1) แต่ไม่การเจริญไปที่หลอดเลือด ไม่มีการแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลือง (N0) หรือบริเวณอื่นๆ(M0)

 Stage II

(T2, N0, M2) มะเร็งมีทั้งเจริญเป็นก้อนเดี่ยวและแพร่กระจายไปที่หลอดเลือด (T2a) หรือเกิดมะเร็งหลายก้อน (T2b) แต่มะเร็งไม่มีการลุกลามไปที่อวัยวะข้างเคียง ไม่แพร่กระจายไปต่อมน้ำเหลือง(N0) หรือบริเวณอื่นๆ (M0)

 Stage III

มะเร็งมีการเจริญไปยังอวัยวะใกล้เคียง เช่น ลำไส้เล็กตอนต้น, ลำไส้ใหญ่ , กระเพาะอาหาร, ผนังช่องท้อง,กระบังลม หรือต่อมน้ำเหลืองที่อยู่รอบหลอดเลือดดำในตับ (T3) แต่ไม่มีการแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลือง (N0) หรือบริเวณอื่นๆ (M0) 

Stage IV

ระยะที่ 4 แบ่งออกเป็นกลุ่มคือ:

  • ระยะ IVA (T4, N0, M0) หรือ (ทุกระยะ T, N1, M0): เป็นระยะที่มะเร็งมีการกระจายไปทั่วตับ โดยเจริญผ่านท่อน้ำดีในตับ (T4) หรือ มะเร็งมีการกระจายไปยังต่อมน้ำเหลือง (N1) แต่ไม่แพร่กระจายไปบริเวณอื่น (M0)

  • ระยะ IVB (ทุกระยะ T, ทุกระยะ N, M1): มะเร็งแพร่กระจายไปยังอวัยวะ อื่นๆ(M1)



แหล่งข้อมูลอ้างอิง:

http://www.cancer.org/acs/groups/cid/documents/webcontent/003084-pdf.pdf

 - American Joint Committee on Cancer. AJCC Cancer Staging Manual. 7th ed. New York, NY: Springer; 2010: 201-205; 219-230

 

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3331791/

 84. Nagino M. Perihilar cholangiocarcinoma: a much needed but imperfect new staging system. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2010;8:252–253.

 87. 84. Blechacz BR, Sanchez W, Gores GJ. A conceptual proposal for staging ductal cholangiocarcinoma. Curr Opin Gastroenterol. 2009;25:238–239.

 

http://ammf.org.uk/staging-intrahepatic-cholangiocarcinoma/

http://cholangiocarcinoma.org/the-disease/staging/

http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/bile-duct-cancer/bile-duct-cancer-treatment/bile-duct-cancer-stages/staging-bile-duct-cancer

 

 Print